Polecamy

Polskie banknoty kolekcjonerskie

.

Banknoty kolekcjonerskie.

Mówiąc banknot, każdy z nas ma na myśli „pieniądz papierowy”, fachowo mówiąc tzw. papierowy znak pieniężny, który na równi z monetą jest prawnym środkiem płatniczym. Jego nominał czy grafika, znane są każdemu kto kiedykolwiek dokonywał zakupów, bądź otrzymywał zapłatę za swoją pracę w gotówce. Nakład, nazwa wytwórni, drukarni, czy nawet zabezpieczenia zawsze pozostawały jednak informacją dla dociekliwych, szczególnie dla numizmatyków.

Jednakże w roku 2006 coś się w tej kwestii zmieniło. Pojawił się banknot, który posiadał informacje dotychczas w pewien sposób dostępne jedynie dla wybranych, dla pasjonatów. Pierwszy polski banknot kolekcjonerski pojawił się na rynku w ochronnym papierowo-foliowym etui, na którym zostały umieszczone podstawowe i szczegółowe informacje charakteryzujące zarówno banknot jak i szczegóły jego emisji. Od tej chwili, wszystkie kolejne polskie banknoty kolekcjonerskie są emitowane w takim ochronnym etui, z takimi samymi informacjami opisującymi każdy kolejny banknot.

Tym samym powstała nowa kategoria banknotów – polskie banknoty kolekcjonerskie. Z założenia, banknoty kolekcjonerskie mają być emitowane z okazji doniosłych wydarzeń, bądź mają upamiętniać wybitną postać z dziejów Polski.


16 października 2006 roku, dzień gdy Narodowy Bank Polski wyemitował pierwszy polski banknot kolekcjonerski
o nominale 50 złotych, to właśnie dzień narodzin polskich banknotów kolekcjonerskich.

Polskie banknoty kolekcjonerskie posiadają taką samą siłę nabywczą jak ich nominał przedstawiony na awersie
i rewersie. Należy wszakże zaznaczyć, że to nie nominał wyznacza faktyczną wartość banknotu kolekcjonerskiego, tylko jego wartość kolekcjonerska. Każdy banknot kolekcjonerski już na starcie z Narodowego Banku Polskiego, nabiera bowiem tzw. „rozpędu cenowego”. Oczywiście realia rynku kolekcjonerskiego, w krótkim czasie regulują odpowiednio jego pułap. Gdyby jednak ktoś pytał, to zasada „prawnego środka płatniczego”, dotyczy tak samo banknotów kolekcjonerskich, jak i monet kolekcjonerskich. Mówiąc najprościej, monetą kolekcjonerską o nominale 20zł można zawsze zapłacić w sklepie za wybrany towar, tak samo jak i banknotem kolekcjonerskim o nominale 20zł.

Należy jednak pamiętać, że to czego wtedy doświadczymy to nic innego, jak szybki kurs bolesnej ekonomii, czyli dotkliwa strata finansowa. Banknoty kolekcjonerskie, jak zresztą sama nazwa sugeruje, emitowane są bowiem z myślą o określonej grupie odbiorców – tj. numizmatyków i kolekcjonerów i tym m.in. różnią się od banknotów obiegowych.

Chcąc szerzej scharakteryzować banknoty kolekcjonerskie, należy wyszczególnić ich podstawowe zalety, jak i określić różnice z banknotami obiegowymi. Bogactwo detali poszczególnych scen, budowli, czy postaci jest chyba podstawowym miernikiem opisu charakteru banknotów kolekcjonerskich i ich różnicy w stosunku do banknotów obiegowych. Nakład oczywiście, a może i szczególnie nie może być w tej materii również pominięty.

Różnorodność i innowacyjność zabezpieczeń przed fałszerstwami, oryginalność i modernizacja technik drukarskich, czy techniczne innowacje w produkcji, są dodatkowym, jednak ściśle przynależnym jedynie banknotom kolekcjonerskim wyróżnikiem. Oglądając banknoty kolekcjonerskie, zwracamy więc szczególną uwagę na ich kunsztownie odwzorowane wszelkie szczegóły, zarówno opisywanych wydarzeń jak i postaci. Małe dzieła sztuki, chyba takie określenie polskich banknotów kolekcjonerskich nie powinno być nadużyciem.

Tyle tytułem wstępu, teraz przejdźmy do opisów poszczególnych polskich banknotów kolekcjonerskich, co będzie już totalną przyjemnością.  


Pierwszy banknot kolekcjonerski – „Jan Paweł II”

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, pierwszy polski banknot kolekcjonerski w historii naszego kraju, został wyemitowany 16 października 2006 przez NBP.

Był to banknot: „Jan Paweł II” o nominale 50 zł. Banknot ten był hołdem złożonym pierwszemu polskiemu papieżowi Janowi Pawłowi II, w 28 rocznicę wyboru Kardynała Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową.

Projekt banknotu opracowany został przez naszego słynnego grafika Pana Andrzeja Heidricha, po wcześniejszej akceptacji Nuncjusza Apostolskiego arcybiskupa Józefa Kowalczyka, Prymasa Polski kardynała Józefa Glempa i innych dostojników kościelnych, i po uzyskaniu ich aprobaty został publicznie zaprezentowany 19 kwietnia 2006 roku. Historiograficznie należy zaznaczyć, że prace nad projektem zostały rozpoczęte już w roku 2005.

Awers banknotu:

50z_JPII_Aw_2006(źródło: zbiory własne)

Realistycznie przedstawiony portret Jana Pawła II błogosławiącego świat na tle globu ziemskiego, trzymający w lewej ręce krzyż pasterski, pastorał symbolizujący władzę papieską. Napisy: „Jan Paweł II” oraz daty pontyfikatu „16 X 1978 – 2 IV 2005”, umieszczone w prawym dolnym rogu.

Rewers banknotu:

50z_JPII_Rew_2006(źródło: zbiory własne)

Szczególny i pamiętny moment w historii pontyfikatu Jana Pawła II. Podczas Mszy Świętej inaugurującej pontyfikat Jana Pawła II w Watykanie, gdy Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński, składał homagium ( hołd symbolizujący oddanie władzy) namiestnikowi władzy kościelnej na Tronie Piotrowym, Jan Paweł II podniósł się i wyraził swój szacunek dla Prymasa Polski w pamiętnym geście, który został utrwalony na tym banknocie. Nazajutrz po tym wydarzeniu, podczas spotkania z rodakami w Watykanie, Jan Paweł II odczytał znamienne słowa:

Nie byłoby na Stolicy Piotrowej tego papieża Polaka [...]
gdyby nie było Twojej wiary, nie cofającej się przed więzieniem i cierpieniem,
Twojej heroicznej nadziei [...]”
.

Te słowa umieszczone są po prawej stronie banknotu, pod nimi  faksymile podpisu papieża oraz data wypowiedzenia tych słów – 23.10.1978. Pod faksymile, zarys klasztoru na Jasnej Górze, który podkreśla rolę Jasnej Góry w dziejach Polski, Ojca Świętego i Prymasa Tysiąclecia.

Poniżej postaci, umieszone na wstęgach dewizy każdego z nich, Jana Pawła II „Totus Tuus” i kardynała Stefana Wyszyńskiego „Soli Deo”.

Data emisji: 16 października 2006 r.

Nakład: 2 000 000 sztuk

Wymiary: 144 x 72 mm

Zabezpieczenia banknotu:

  • Znak wodny – wizerunek herby papieża Jana Pawła II
  • Nitka zabezpieczająca z powtarzającym się napisem „50 ZŁ”
  • Mikrodruki – napisy „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, „RP”, „50 ZŁ”, nazwy państw, które odwiedził Jan Paweł II
  • Recto-verso – uzupełniający się z obu stron motyw Kluczy Piotrowych
  • Efekt kątowy – napis „JP II” widoczny w zależności od kąta patrzenia
  • Farba zmienna optycznie – liczba „50” zmieniająca barwę w zależności od kąta patrzenia
  • Zabezpieczenie widoczne w świetle ultrafioletowym – numeracje oraz niektóre elementy graficzne
  • Oznaczenie dla niewidomych – siedem wypukłych, równoległych pionowych linii

Banknot „niepodległościowy”

Po 119 latach od ostatniego III rozbioru Polski, po 49 latach od ostatniego zrywu wolnościowego jakim było Powstanie styczniowe, dla wymazanej z mapy Europy i Świata - Polski, zaświtała nadzieja na pełne odrodzenie i powstanie z popiołów niczym mityczny Feniks. Zaborcy, trzej zaprzysiężeni wrogowie polskiej państwowości – Rosja, Prusy i Austria stanęli naprzeciw siebie z bronią w ręku. Dla polskich dążeń wolnościowych, już okupionych wielką daniną krwi przelanej w licznych powstaniach:

1)      1794 r. Powstanie kościuszkowskie (insurekcja kościuszkowska: polskie powstanie przeciw Rosji i Prusom)
2)      1806 r. Powstanie wielkopolskie (powstanie przeciw Prusom)
3)      1830-1831 r. Powstanie listopadowe (wojna polsko-rosyjska: polskie powstanie narodowe przeciw Rosji)
4)      1846 r. Powstanie krakowskie (jedyny polski zryw narodowo-wyzwoleńczy wymierzony przeciwko trzem okupantom jednocześnie: Rosji, Prusom i Austrii)
5)      1863-1865 r. Powstanie styczniowe (polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu)

nadchodziła szansa jakiej jeszcze nigdy wcześniej nie było.

3 sierpnia 1914 roku, z inicjatywy Józefa Piłsudskiego sformowana została pierwsza polska formacja wojskowa od czasów Powstania Styczniowego - Pierwsza Kompania Kadrowa.

30 października 2008 roku, Narodowy Bank Polski wyemitował kolejny banknot kolekcjonerski, tym razem poświęcony 90. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę.

Drugi banknot kolekcjonerski w historii Polski o nominale 10zł, jako przewodni motyw przyjął postać Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, oraz miejsca i symbole państwa polskiego.

Awers banknotu:

10z_Pisudski_Aw_2008(źródło: zbiory własne)

Po prawej stronie banknotu umieszczone popiersie Józefa Piłsudskiego z profilu. W centralnej części  widok Pałacu Belwederskiego – ówczesnej siedziby Naczelnika Państwa w latach 1918-1922, a od 1926 r. do 1935 r. rezydencji Marszałka. Nad Belwederem umieszczone godło Polski w dzisiejszym kształcie. Z lewej strony, w dolnym rogu wizerunek Marszałka w żołnierskim płaszczu i czapce, obserwujący pole walki.

Rewers banknotu:

10z_Pisudski_Rew_2008(źródło: zbiory własne)

Po lewej stronie banknotu wizerunek Orła Białego wg wzoru z 1919 r, dalej centralnie umieszczony wizerunek pomnika Czynu Legionowego w Kielcach tzw. „czwórka strzelecka”, przedstawiający postacie legionistów maszerujących w szyku.

Autorem projektów jest Maciej Kopecki, naczelny grafik Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A.

Wymiary: 138 x 69 mm

Nakład: 80 tys. sztuk

Data emisji: 30 października 2008 r.

Zabezpieczenia papieru

  • Znak wodny – wizerunek Komendanta Józefa Piłsudskiego
  • Nitka zabezpieczająca z mikrodrukiem, z powtarzającym się napisem „10 ZŁ”

Zabezpieczenia druku

  • Wklęsłodruk na stronie przedniej – wyczuwalny dotykiem
  • Mikrodruki offsetowe i stalorytnicze – „NARODOWY BANK POLSKI”, „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, „10”, „10 ZŁ”
  • Numeracja pozioma i pionowa na odwrotnej stronie banknotu
  • Farba zmienna optycznie – na odwrotnej stronie banknotu oznaczenie nominału zmienia kolor z fioletoworóżowego na zielony
  • Recto verso – elementy wizerunku Komendanta, wydrukowane po obu stronach banknotu, uzupełniają się, tworząc pełny obraz
  • Oznaczenie dla niewidomych „X” – wyczuwalne dotykiem
  • Efekt kątowy pojedynczy – ustawiając banknot pod odpowiednim kątem widzimy cyfry „2008”
  • Zabezpieczenia widoczne w świetle ultrafioletowym – na stronie odwrotnej numeracja oraz wizerunek odznaczeń wojskowych

200. rocznica urodzin Juliusza Słowackiego

Z okazji 200. rocznicy urodzin jednego z naszych wieszczów narodowych Juliusza Słowackiego, Narodowy Bank Polski wyemitował 23 września 2009 roku kolejny banknot kolekcjonerski, tym razem o nominale 20 zł.

Awers banknotu:

20z_Sowacki_Aw_2009(źródło: zbiory własne)

Przednia strona banknotu przedstawia umieszczone po prawej jego stronie, popiersie Juliusza Słowackiego. Centralnie umieszczony widok dworku w Krzemieńcu, rodzinnym mieście Juliusza Słowackiego od lat pełniącego rolę Muzeum Juliusza Słowackiego.

Rewers banknotu:

20z_Sowacki_Rew_2009(źródło: zbiory własne)

Strona odwrotna banknotu przedstawia po lewej jego stronie wierzchołek kolumny Zygmunta III Wazy na placu Zamkowym w Warszawie i sylwetki lecących żurawi w tle kolumny. Centralnie umieszczony został fragment autografu wiersza Juliusza Słowackiego „Uspokojenie”:

„Co nam zdrady! Jest u nas kolumna w Warszawie,
Na której usiadają podróżne żurawie
Spotkawszy jej liściane czoło śród obłoka,
Taka zda się odludna i taka wysoka!
Za tą kolumną, we mgły tęczowe ubrana,
Stroi trójca świecących wież Świętego Jana;
Dalej ciemna ulica, a z niej jakieś szare
Wygląda w perspektywie sinej Miasto Stare;”

Banknot zaprojektował naczelny grafik Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. Maciej Kopecki.

  • Wymiary: 138 x 69 mm
  • Nakład: 80 tys. sztuk
  • Data emisji: 23 września 2009 r.

200. rocznica urodzin Fryderyka Chopina

22 lutego 2010 roku, Narodowy Bank Polski upamiętnił emisją banknotu kolekcjonerskiego o nominale 20 zł, 200 rocznicę urodzin polskiego kompozytora i pianisty Fryderyka Chopina.

Awers banknotu:

20z_Chopin_Aw_2010(źródło: zbiory własne)

Przednia strona banknotu przedstawia w centralnej części portret Fryderyka Chopina z profilu. Element ten został wydrukowany techniką stalorytniczą a ryt płyty wykonał Przemysław Krajewski – artysta rytownik Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych SA. Po lewej stronie banknotu przedstawiono dworek w Żelazowej Woli, gdzie urodził się Fryderyk Chopin i gdzie obecnie znajduje się muzeum Fryderyka Chopina. Począwszy od 1954 roku, w Żelazowej Woli rokrocznie trwa sezon koncertów Chopinowskich, oraz recitale młodych i utalentowanych pianistów. Prawa strona banknotu ukazuje reprodukcję pierwodruku jednego z utworów – Mazurka B-dur op.7 z umieszczonym poniżej autografem Fryderyka Chopina.

Rewers banknotu:

20z_Chopin_Rew_2010(źródło: zbiory własne)

Odwrotna strona banknotu przedstawia pejzaż mazowiecki z charakterystycznymi wierzbami i reprodukcją fragmentu Etiudy f-moll op. 10 nr 9. Fryderyka Chopina.

Autorami projektów są Grzegorz Pfeifer i Katarzyna Jarnuszkiewicz. Ryt portretu wykonał Przemysław Krajewski – artysta rytownik Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych SA.

  • Wymiary: 138 x 69 mm
  • Nakład: 120 tys. sztuk
  • Data emisji: 22 lutego 2010 r.

100. rocznicą przyznania Nagrody Nobla Marii Skłodowskiej-Curie w dziedzinie chemii

Kolejny polski banknot kolekcjonerski został wyemitowany 25 listopada 2011 roku i upamiętnia wybitną postać polskiej nauki, laureatkę Nagrody Nobla, Marię Skłodowską-Curie.

Banknot o nominale 20zł, został wydany z okazji 100. rocznicy przyznania Marii Skłodowskiej-Curie Nagrody Nobla, najwyższego wyróżnienia przyznawanego za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości. Maria Skłodowska-Curie, dzięki odkryciu polonu i radu, oraz za zbadanie metalicznego radu i jego związków chemicznych otrzymała to wyróżnienie w dziedzinie chemii w roku 1911.

 

Awers banknotu:

20z_Skodowska_2011_Aw(źródło: zbiory własne)

Przednia część banknotu przedstawia po jego lewej stronie wizerunek Marii Skłodowskiej-Curie, oraz centralnie umieszczony widok budynku Sorbony w Paryżu.

 

Rewers banknotu:

20z_Skodowska_2011_Rew(źródło: zbiory własne)

Odwrotna strona banknotu przedstawia wizerunek medalu jaki jest wręczany laureatom Nagrody Nobla umieszczony po jego prawej stronie, centralnie natomiast umieszczono cytat z wypowiedzi Marii Skłodowskiej-Curie na temat jej odkrycia, oraz wizerunek budynku Instytutu Radowego w Warszawie:

"Rad wykryłam, lecz nie stworzyłam

więc nie nalezy do mnie,

a jest własnością całej ludzkości."


Autorem projektu jest Agnieszka Próchniak. Twórcą projektu matrycy stalorytniczej banknotu jest Przemysław Krajewski.

  • Wymiary: 138 x 69 mm
  • Nakład: 60 tys. sztuk
  • Data emisji: 25 listopada 2011 r.

100. rocznica utworzenia Legionów Polskich

Pierwszy polski banknot polimerowy.

5 sierpnia 2014 roku Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu szósty w kolejności, ale pierwszy w historii polskich banknotów kolekcjonerskich banknot polimerowy (plastikowy) z hologramem przedstawiającym wizerunek Belwederu. Wyjątkowość banknotu wynika jednak nie tylko z właściwości materiału który jest jego nośnikiem, ale i z doskonałej szaty graficznej.

Awers banknotu:

NBP_2014_legiony_20zl_A_big(źródło: NBP)

Po prawej przedniej stronie banknotu umieszczono wizerunek Marszałka Józefa Piłsudskiego. Z lewej strony banknotu, na przeźroczystym polu widnieje precyzyjnie wykonany hologram przedstawiający wizerunek Belwederu

Rewers banknotu:

NBP_2014_legiony_20zl_R_big(źródło: NBP)

Strona odwrotna banknotu przedstawia wizerunki: Krzyża Wielkiego Orderu Virtuti Militari (z gwiazdą), nadany Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, odznaki I Brygady Legionów Polskich oraz orzełka legionowego.

Dla wielu kolekcjonerów nie jest tajemnicą czy nowością, że banknot ten został zaprojektowany przez Andrzeja Heidricha już w pierwszej połowie lat 90-tych ub. wieku, jednak ze względu na rozpoczynającą się wówczas denominację nie został wtedy wyemitowany.

Projektant: Andrzej Heidrich
Autor rytu: Krystian Michalczuk

  • Nominał: 20 zł
  • Wymiary: 147 x 67 mm
  • Nakład: do 50 tys. sztuk

p.s.

Pierwsze banknoty polimerowe (plastikowe) powstały w 1982r. na zlecenie Banku Republiki Haiti, kolejno wprowadziła je Kostaryka. Tropikalny klimat tych państw nie sprzyjał jednak trwałości i funkcjonalności takiego rozwiązania. Kilka lat po ich wprowadzeniu, zastąpiono je ponownie papierowymi odpowiednikami.

Obecnie banknoty polimerowe są używane w wielu krajach świata m.in. Australia, Bangladesz, Brazylia, Brunei, Chile, Chiny, Dominikana, Fidżi, Gambia, Gwatemala, Honduras, Hongkong, Indonezja, Kostaryka, Kuwejt, Liban, Malediwy, Malezja, Mauretania, Mauritius, Meksyk, Mozambik, Nowa Zelandia, Nepal, Nikaragua, Nigeria, Irlandia Północna, Izrael, Papua Nowa Gwinea, Paragwaj, Rumunia, Singapur, Szkocja, Trynidad&Tobago, Wyspy Salomona, Wyspy Zielonego Przylądka, Sri Lanka, Tajwan, Tajlandia, Vanuatu, Wietnam, Samoa Zachodnie oraz Zambia.

Na szersze potraktowanie banknotów polimerowych jeszcze przyjdzie czas w osobnym artykule.

600. rocznica urodzin Jana Długosza

24 stycznia 2015 r. Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu kolejny banknot kolekcjonerski o nominale 20 zł. Banknot ten wyemitowany w 600. rocznicę urodzin Jana Długosza jednego z pierwszych i najwybitniejszych historyków epoki średniowiecza, dyplomaty, pisarza i geografa.

Należy również zaznaczyć, że banknot wydany z okazji 600. rocznicy urodzin Jana Długosza, to pierwszy polski banknot drukowany na papierze umożliwiającym zastosowanie techniki grawerowania laserowego, oraz posiadający dwuwymiarowy kod typu 2D. Jest to niezwykle innowacyjne rozwiązanie, dzięki któremu możemy natychmiast uzyskać wiele niezwykle ciekawych informacji, które dotychczas były dość trudne do zdobycia.

Awers banknotu:

NBP_2015_dlugosz_20zl_A_big2(źródło: NBP)

Przednia strona banknotu przedstawia wizerunek Jana Długosza wkomponowany w otwartą księdze. Portret Jana Długosza wzorowany jest na rycinie Jana Matejki. W obszarze księgi umieszczono cytat z Kroniki Jana Długosza w tłumaczeniu Wandy Semkowicz-Zarembiny (oryginalny tekst pisany był w języku łacińskim) w brzmieniu:

„Znajomość przeszłości oraz spraw jakie rozgrywały się wewnątrz i na zewnątrz kraju, równa jest cnocie i mędrcy uważają historię za mistrzynię życia".

Co interesujące, cytat ten widoczny jest jedynie w świetle UV.

W lewym dolnym rogu zamieszczono kod 2D . Dzięki któremu, każdy właściciel banknotu może przy pomocy aplikacji na urządzeniu mobilnym, po uprzednim zalogowaniu się do specjalnego serwisu internetowego, zapoznać się ze wszystkimi szczegółami zabezpieczeń, parametrów technicznych czy dodatkowymi informacjami na temat banknotu.

Rewers banknotu:

NBP_2015_dlugosz_20zl_R_big2(źródło: NBP)

Strona odwrotna banknotu przedstawia centralnie umieszczony wizerunek katedry na Wzgórzu Wawelskim, sporządzony na podstawie fotografii ze zbiorów Stanisława Markowskiego. Obok katedry umieszczono fragment witraża okiennego, który również został wykonany techniką grawerowania laserowego. Lewy górny róg banknotu przedstawia rodzinny herb Długoszów – Wieniawa. Przy oświetleniu światłem UV, pojawia się logotyp Narodowego Banku Polskiego. 

Projektant: Andrzej Heidrich
Autorzy rytów: Justyna Kopecka, Krystian Michalczuk

  • Nominał: 20 zł
  • Wymiary: 138 x 69 mm
  • Nakład: do 30 tys. sztuk


1050. rocznica Chrztu Polski

W roku 2016 Narodowy Bank Polski uznał za niezwykle ważne, aby doniosłe wydarzenie z kart historii Polski upamiętnić na kolejnym banknocie z serii polskich banknotów kolekcjonerskich. Tym razem motywem przewodnim stało się ważne, by nie powiedzieć przełomowe wydarzenie z historii naszej państwowości jakim był chrzest Polski. Wydarzenie to jednak pozostało nierozłącznie powiązane z głównymi postaciami tej historii, tj. Mieszka I księcia Polski z dynastii Piastów i jego małżonki Dobrawy, księżniczki czeskiej z dynastii Przemyślidów.

Dlatego też 12 kwietnia 2016 roku, do obiegu wszedł kolejny banknot kolekcjonerski upamiętniający tym razem chrzest Polski.

Banknot o nominale 20zł. został wydany został dla uczczenia 1050. rocznicy Chrztu Polski.

Banknoty kolekcjonerskie jak pisaliśmy, emitowane przez Narodowy Bank Polski upamiętniają ważne wydarzenia oraz wybitne postaci z historii Polski. Takim właśnie wydarzeniem był niewątpliwie chrzest Polski dokonany w 966 roku z inicjatywy Mieszka I. Dlatego właśnie podobizny Mieszka I oraz jego małżonki Dobrawy – zaczerpnięte z pocztu królów i książąt polskich według Jana Matejki – są najważniejszym elementem graficznym banknotu

Awers banknotu:

2016_chrzest_20zl_A_big(źródło: NBP)

W centralnej części banknotu przedstawiono stylizowane portrety Mieszka I księcia Polski z dynastii Piastów i jego małżonki Dobrawy, księżniczki czeskiej z dynastii Przemyślidów. Dzięki temu małżeństwu, i równoczesnym przyjęciu chrztu w roku 966, Książę Mieszko I włączył swoje państwo w krąg zachodniej kultury chrześcijańskiej i stał się jej pełnoprawnym członkiem.

Po prawej stronie banknotu widnieje również wizerunek relikwiarza w kształcie krzyża, który prawdopodobnie do Polski został sprowadzony przez Cesarza Ottona I Wielkiego.

Rewers banknotu:

2016_chrzest_20zl_R_big(źródło: NBP)

Na odwrocie banknotu, centralnie umieszczono wizerunek katedry gnieźnieńskiej, historycznie auli koronacyjnej królów polskich, oraz miejsca znaczących wydarzeń w historii Polski. Po prawej stronie katedry przedstawiony jest kielich królewski  - zwany również kielichem Dąbrówki, wykonany około 1190 roku.

Symbole przedstawione na banknocie przedstawiają nie tylko przełomowe wydarzenie dla historii Polski jakim był ślub Mieszka i chrzest Polski, ale i zwracają uwagę na szerszy teologiczny wymiar połączenia Polski z kulturą zachodniej chrześcijańskiej cywilizacji.

Projektant: Krystian Michalczuk
Autorzy rytów: Krystian Michalczuk, Przemysław Krajewski

  • Nominał: 20 zł
  • Wymiary: 144 x 77 mm
  • Nakład: do 35 tys. sztuk

*Polskie banknoty kolekcjonerskie, są produkowane przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych SA w Warszawie, na wcześniejsze zamówienie NBP.

Autor: Andrzej Chowaniec.

Nowe zasady dotyczące ciasteczek (cookies). Wykorzystujemy pliki cookies, aby nasz serwis lepiej spełniał Wasze oczekiwania. W razie potrzeby można zablokować ciasteczka w przeglądarce jak to zrobić tutaj.

Akceptuję zapisywanie ciasteczek (cookie) dla tej strony:

EU Cookie Directive Module Information